Talep belli bir piyasada, belli bir mala olan satın alma isteğidir. Ekonomideki en temel olgulardan biri olan talep iktisat öğrenmeye başlayan öğrencilere ilk öğretilen ekonomik terimlerdendir. Yalnız taleple alakalı önemli olan nokta, bu satın alma isteğinin maddi güçle desteklenmiş olmasının gerekmesidir. Örneğin asgari ücretle çalışsan bir işçinin lüks bir yat sahibi olmak istemesini lüks yat talebini arttıran bir durum olarak sayamayız. Talebi etkileyen faktörler ise o malın fiyatı, tamamlayıcı malın fiyatı, ikame malın fiyatı, kişisel tercihler, o mala duyulan ihtiyacın şiddeti şeklinde sıralanabilir. Ekonomide D harfi ile gösterilir.
Güncel ve günlük konuları iktisadi bir yaklaşım içinde değerlendirmek ve herkesin faydalanması için oluşturulmuş kişisel bir sayfa. Merak etmek, düşünmek, sorular sormak, sorgulamak ve araştırmak sayfanın karakteristiğini oluşturmaktadır. Ziyaret edenlerden fikirlerini, düşüncelerini, eleştirilerini ve tavsiyelerini yorum olarak yazmalarını rica ediyorum.
talep etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
talep etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
22 Aralık 2015 Salı
Talep
İngilizcesi: Demand
Talep belli bir piyasada, belli bir mala olan satın alma isteğidir. Ekonomideki en temel olgulardan biri olan talep iktisat öğrenmeye başlayan öğrencilere ilk öğretilen ekonomik terimlerdendir. Yalnız taleple alakalı önemli olan nokta, bu satın alma isteğinin maddi güçle desteklenmiş olmasının gerekmesidir. Örneğin asgari ücretle çalışsan bir işçinin lüks bir yat sahibi olmak istemesini lüks yat talebini arttıran bir durum olarak sayamayız. Talebi etkileyen faktörler ise o malın fiyatı, tamamlayıcı malın fiyatı, ikame malın fiyatı, kişisel tercihler, o mala duyulan ihtiyacın şiddeti şeklinde sıralanabilir. Ekonomide D harfi ile gösterilir.
Talep belli bir piyasada, belli bir mala olan satın alma isteğidir. Ekonomideki en temel olgulardan biri olan talep iktisat öğrenmeye başlayan öğrencilere ilk öğretilen ekonomik terimlerdendir. Yalnız taleple alakalı önemli olan nokta, bu satın alma isteğinin maddi güçle desteklenmiş olmasının gerekmesidir. Örneğin asgari ücretle çalışsan bir işçinin lüks bir yat sahibi olmak istemesini lüks yat talebini arttıran bir durum olarak sayamayız. Talebi etkileyen faktörler ise o malın fiyatı, tamamlayıcı malın fiyatı, ikame malın fiyatı, kişisel tercihler, o mala duyulan ihtiyacın şiddeti şeklinde sıralanabilir. Ekonomide D harfi ile gösterilir.
25 Haziran 2015 Perşembe
TÜRKİYE’DE ENFLASYONUN DÜNÜ VE BUGÜNÜ
TÜRKİYE’DE
ENFLASYONUN DÜNÜ VE BUGÜNÜ
Ülkemizde
enflasyon olgusunun toplumun algısında nerede bulunduğunu, insanların enflasyon
kelimesini duyduğunda bile bir rahatsızlık hissetmesinden anlayabiliriz. Türkiye’de
ekonomi ile ilgilenen veya ilgilenmeyen ve de toplumun her kesiminden
vatandaşların gayet iyi bildiği ekonomik bir olgu olan enflasyon, ülke tarihine
bir geri dönüp bakıldığında en zor dönemlerin olmazsa olmazı olduğu kolaylıkla fark
edilmektedir. Belki biz genç arkadaşlar çok iyi bilmeyiz ama büyüklerimiz
enflasyonla pek çok kez sınandığından zihinlerinde enflasyondan derin izler
taşırlar.
İlk
olarak enflasyonun ne olduğunu tam olarak belirleyelim. Enflasyonun en genel ve
bilinen, kullanılan tanımı şudur: Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artış
enflasyondur. Burada önemli olan iki noktadan bahsedebiliriz. Birincisi sadece
bir malın değil, birden çok malın içinde bulunduğu mal sepetinin fiyatının
artması enflasyonu oluşturur. Bir diğer nokta da fiyatların bir kereliğine
değil sürekli bir artış göstermesidir.
Peki,
enflasyonun normalden yüksek olmasının etkileri neler? Bu alanda ilk bahsedeceğim
konu enflasyonun sürekli ve dengesiz biçimde artmasının ülke açısından bir
karanlık oluşturması. Bu ortamda geleceğin tam olarak kestirilememesi uzun
vadeli plan yapılamamasına neden olarak yatırım ve üretim kararlarının
alınmasında olumsuz etki yapar. Ekonomide denge çok önemlidir. İstikrar ve
denge olmazsa ekonomi asla güçlenemez. Enflasyon o ülke ekonomisindeki
istikrara zarar veren bir olgudur. Enflasyonu yüksek ekonomilere kimse güven
duymaz ve ekonomiye katılmak ya da ekonomide kalmak istemez. Bir ülkede yüksek
enflasyonun en çok ezdiği kesim düşük gelirli halktır. Çünkü bu insanların
tasarrufları çok kısıtlıdır ve enflasyonun getirdiği fiyat artışları onları çok
zor durumda bırakır. Ülkemizde yaşanan da tam olarak buydu. Zengin ise
enflasyonist ortamda zaten çok olan tasarrufunu enflasyonun bir etkisi olan
yüksek faize yatırarak zenginliğine zenginlik katar. Sonuç olarak enflasyonun
bir etkisinin de zengin ile fakir arasındaki uçurumu arttırması diyebiliriz. Ayrıca
insanlar kendi ulusal paralarını kullanmayı bırakıp, daha güvenilir gördükleri
dövize yönelirler.
Türkiye
ilk olarak 1930’lu yıllarda enflasyonla tanışmış ve 2000’lerin başına kadar da
kurtulamamıştır. 70’ler, 80’ler, 90’lar ve hatta 2000’lerin başı enflasyonla
boğuşulan yıllardır. Ülkece ekonomimizi gerilere götüren enflasyon, her seferinde
başka nedenlere bağlanmış ama asıl nedenin akılcı bir ekonomi politikası
izlenmemesi olduğu çok sonra da olsa anlaşılabilmiştir. %30, %50 hatta %100’ü
aşan enflasyon oranları ekonomimizi, özellikle de dar gelirli kısmın hayatını
defalarca yerle bir etmiştir.
Enflasyonun
çok düşük olması, sıfır olması hatta negatif değerli olması da mümkündür. Peki enflasyonun
sıfır olması bir ekonomi için sağlık bir durum mudur? Eğer bir ekonomide
enflasyon sıfır olursa (şuan İngiltere’de olduğu gibi) bu ekonomik durgunluğa
yol açacağından iyi bir durum değildir. İnsanlar bu durumlarda fiyatların
yükselmeyeceğini bildikleri bir malı şimdiden almak istemezler. Bahsettiğim fiyatı
seneye de aynı olacak malı niye şimdiden alayım düşüncesidir. Ayrıca sıfır
enflasyonlu ülkede istihdam artışı sağlanamazsa doğal olarak ücretler artmaz ve
bu da insanların daha fazla tüketim yapmasının önüne geçer. Talep artmadığı
için malların fiyatı da artmaz. Bu durumda tüketim miktarının artmadığını fark
eden yatırımcılar yatırım kararlarını tekrar gözden geçirmek durumunda
kalabilirler.
Gelelim
enflasyonun ülkemizdeki bugünkü durumuna. Son açıklanan verilere göre enflasyon
yıllık bazda %8’den biraz yüksek seyretmekte. 2004 yılında tek hanelere inen
enflasyonun 2008 yılında tekrar %10’un biraz üzerine çıktığını görüyoruz. Tekrar
tek hanelere indikten sonra 2011’de yine %10’u aşarak daha sonraki yıllardan
günümüze kadar %7 ile %8 arasında bir değere sahip olmuş. Fakat bu enflasyon
oranlarının da ülkemiz için yüksek olduğunu, ekonomimizin sağlığı ve güçlü
yapıya kavuşması açısından şuanki seviyelerin yeterli olmadığını rahatlıkla
söyleyebiliriz. Ayrıca dünya geneline baktığımızda da enflasyonu yüksek ülkeler
arasından sıyrılmış olsak bile, henüz güçlü ekonomilerin düzeylerine de
yaklaşabilmiş değiliz. En aşağıya Vikipedi’den aldığım bir resmi ekledim bur
resimde dünyadaki ülkelerin enflasyon durumlarını görebilir ve Türkiye’nin
enflasyonu için bir fikir oluşturabilirsiniz.
Sonuç
olarak enflasyon bir ekonomi için iç ve dış dengeleri, büyümesi, gelir adaleti
konuları açısından büyük öneme sahiptir. Ülkece yanlış ekonomi politikaları,
akıldan ve bilimden uzak yönetimler nedeniyle ağır faturalar ödediğimiz o
felaket yılların geride kaldığını düşününce, bundan sonraki yönetimlerin
geçmişten bir ders çıkararak hareket edecekleri konusunda çok umutluyum.
.
Etiketler:
denge,
döviz,
düşük gelirli,
ekonomi,
enflasyon,
enflasyonist,
istikrar,
negatif,
talep,
Türkçe,
üretim,
yatırım,
zengin
20 Haziran 2015 Cumartesi
TÜRKİYE’DE KİTAP FİYATLARI PAHALI MI?
TÜRKİYE’DE KİTAP FİYATLARI
PAHALI MI?
Ülkemizde
kitap okunmadığı maalesef acı bir gerçek. Kitaba harcadığımız vakit ve para
gelişmiş ülkelere oranla bir hayli düşük. Peki, bu durumun böyle olmasında
kitap fiyatlarının etkisi ne? Kitaplar çok mu pahalı? Aslında bu soru genel
anlamıyla sorulduğunda gerçek bir fikir birliğinin olmadığını görmekteyiz. Kimine
göre kitaplar çok pahalı, kimine göre de bazı gereksiz ve zararlı şeylerle
karşılaştırıldığında çok ucuz. Peki, doğru cevaba nasıl ulaşacağız? Bunun için
bir takım karşılaştırma ve tespit yapmamız gerekiyor.
Bir
de kitap fiyatlarının pahalı olup olmadığını anlayabilmemiz için bir kitabın
farklı ülkelerdeki fiyatı ile o ülkedeki kişi başı GSYİH’yı oranlayarak karşılaştırabiliriz.
Bunu yapmak için son zamanlarda dünya çapında çok okunan Grinin Elli Tonu adlı
kitabı örnek alabiliriz. Bu kitap için Türkiye’de fiyat ile GSYİH oranı 8,80
çıkıyor. Amerika’da bu oran 1,82 çıkıyor. Yine aynı oran Fransa’da 4,86,
Almanya’da 5,10, İtalya’da 4,57, İngiltere’de 2,49 ve son olarak Finlandiya’da 4,07
olarak karşımıza çıkıyor. Bu da bir kitabın ülkemizde, örnek verdiğimiz diğer
gelişmiş ülkelere nazaran daha pahalı olduğu gerçeğini gün yüzüne çıkarıyor.
Peki,
kitap satışlarından asıl para kazanan kim? Öncelikle devlet kitap satışlarından
%8 oranında KDV alıyor. Bu oranı yüksek bulanların ve hiç vergi alınmaması
gerektiğini düşünenlerin sayısı çok fazla. Öte yandan yazarlar kitap
satışlarından telif hakkı olarak belli bir pay alıyor. Bu pay kitaptan kitaba
ve yazardan yazara değişmekle birlikte %10 ile %40 arasında değişiyor. Bu da
gösteriyor ki bir yazarın ciddi anlamda para kazanabilmesi için, hatta sadece
yazarlıkla geçimini sağlayabilmesi için yazdığı kitabın gerçekten çok satılması
gerek ve de telif hakkı oranının yüksek olması gerek. Anlaşılıyor ki yazarlar
da kitaptan para kazanamıyor. Kitabı basan basımevi için de durum çok farklı
değil. Basımevleri bastıkları kitabı satış fiyatının en fazla yarısı kadarına
elinden çıkarıyor. Bundan sonraki gelir tamamen dağıtımcı ve kitabevlerine kalıyor.
Bütün bunlar Türkiye’de kitap satışlarından para kazananların, piyasayı
ellerinde tutan belli başlı kitabevleri olduğu sonucuna bizi ulaştırıyor.
Kitap
fiyatları konusu açılınca en çok duyduğumuz şeylerden biri de sigara ile kitap
fiyatlarının karşılaştırılması. Ne denli zararlı olduğunu bildiğimiz bir paket
sigaranın 8 – 10 TL olduğu bir ülkede ortalama 20 TL olan kitap fiyatları çok
da pahalı görünmüyor. Bu bakış açısına sahip insan sayısı da azımsanmayacak
kadar çok ve haksız da sayılmazlar.
Sonuç
olarak kitap fiyatları ülkemizde ucuz diyemiyoruz. Gelişmiş ülke insanlarına
nazaran kitaba daha pahalı ulaşıyoruz. Ama belki de asıl soru ‘Kitaplar pahalı
mı?’ sorusu değil, ‘Ülkede pahalı olmayan ne var?’ sorusudur.
Etiketler:
arz,
devlet,
fiyat,
grinin elli tonu,
gsyih,
kdv,
kitabevleri,
kitap,
kitap fiyatları,
maliyet,
okuma oranları,
sigara,
soru,
talep,
telif,
Türkçe,
ucuz,
vergi,
yazar
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)